Helstu upplýsingar
- Verkkaupi: Landsvirkjun
- Staðsetning: Blanda, Norðurlandi vestra
- Framkvæmdatími: 1984–1991 (hófst með gangagerð)
- Gangsett: 5. október 1991
- Afl: 150 MW (þrjár 50 MW vélasamstæður)
- Fallhæð: 287 m
- Stöðvarhús: neðanjarðar, um 230 m undir yfirborði
- Frárennslisgöng: um 1,7 km, út í farveg Blöndu
- Veituleið: um 25 km frá Blöndulóni í inntakslónið Gilsárlón
- Verktakar m.a.: Hagvirki, Krafttaki og Metalna
- Sérstaða: Fyrsta virkjunin sem Íslendingar hönnuðu að öllu leyti
Blönduvirkjun
Staðsetning og tilgangur
Blöndustöð virkjar jökulána Blöndu á Norðurlandi vestra. Vatni er miðlað úr Blöndulóni og veitt um 25 km leið um skurði og veitur í inntakslónið Gilsárlón, en þaðan fellur það um 287 m fallhæð niður í stöðvarhús sem grafið er djúpt í berg.
Forsaga og aðdragandi
Virkjun Blöndu var lengi til skoðunar og var umdeild vegna áhrifa á gróið heiðaland. Framkvæmdir hófust 1984 — einmitt með gangagerðinni — og stóðu í sjö ár.
Framkvæmdin
Blöndustöð er neðanjarðarstöð: stöðvarhúsið liggur um 230 m undir yfirborði og yfir því á yfirborðinu er stjórn- og tengivirkishús. Vatnið er leitt um fallgöng niður í stöðina og frá henni um 1,7 km löng frárennslisgöng aftur út í farveg Blöndu. Meðal verktaka voru Hagvirki, Krafttaki og Metalna og um 100 manns unnu við framkvæmdina þegar mest var. Blöndustöð var jafnframt fyrsta virkjunin sem íslenskir aðilar hönnuðu að öllu leyti.
Rekstur, endurbætur og staða í dag
Stöðin var gangsett 5. október 1991 með þremur 50 MW vélasamstæðum, samtals 150 MW. Blöndulón er meðal stærstu miðlunarlóna landsins, um 57 km². Stöðin er í rekstri Landsvirkjunar.
Þýðing verkefnisins
Blöndustöð var stærsta neðanjarðarframkvæmd landsins á sínum tíma og sannaði getu íslenskra hönnuða og verktaka í bergvinnslu á miklu dýpi — reynsla sem nýttist beint í Kárahnjúkavirkjun rúmum áratug síðar.
