Helstu upplýsingar
- Byggjandi: Rafmagnsveitur ríkisins
- Staðsetning: Grímsá í Skriðdal, Múlaþingi
- Framkvæmdatími: 1955–1958
- Gangsett: 15. júní 1958
- Afl: 2,8 MW
- Stífla: um 400 m löng, allt að 12 m há
- Frárennslisgöng: um 30 m, sprengd í gilið neðan Grímsárfoss
- Meðalrennsli: um 13 m³/s, vatnasvið um 500 km²
Grímsárvirkjun
Staðsetning og tilgangur
Grímsárvirkjun stendur við Grímsá í Skriðdal í Múlaþingi, þar sem áin fellur um Grímsárfoss á leið sinni í Lagarfljót. Virkjunin var reist af Rafmagnsveitum ríkisins til að rafvæða byggðir Austurlands og var á sínum tíma langstærsta aflstöð fjórðungsins.
Forsaga og aðdragandi
Um miðjan sjötta áratuginn var raforkuskortur farinn að hamla uppbyggingu á Austurlandi og var virkjun Grímsár valin sem lausn. Framkvæmdir hófust sumarið 1955.
Framkvæmdin
Reist var um 400 m löng stífla ofan flúðanna, um 12 m há þar sem hún er hæst í árfarveginum. Samkvæmt heimildum Orkusölunnar var ákveðið að reisa stöðvarhúsið að hætti neðanjarðarstöðva og voru um 30 m löng frárennslisgöng sprengd út í gilið neðan við Grímsárfoss — lítil göng á nútímamælikvarða en dæmigerð fyrir fyrstu skref sprengivinnu í íslenskri virkjanagerð á þessum árum.
Rekstur, endurbætur og staða í dag
Stöðin var gangsett 15. júní 1958 og framkvæmdum lauk að fullu síðla sama árs. Uppsett afl er 2,8 MW. Rennsli Grímsár er breytilegt og miðlunarrými lítið, svo truflanir hafa fylgt rekstrinum einkum að vetri, en nýting hefur engu að síður verið góð, um 5.000–7.000 stundir á ári miðað við málraun vélar. Meðalrennsli er um 13 m³/s og vatnasviðið um 500 km². Virkjunin er í dag rekin innan samstæðu RARIK (Orkusalan).
Þýðing verkefnisins
Grímsárvirkjun var burðarás rafvæðingar Austurlands á sjötta og sjöunda áratugnum og er jafnframt lítið en snemmbúið dæmi um sprengda vatnsvegi í íslenskri virkjanagerð.
