Helstu upplýsingar
- Verkkaupi: Landsvirkjun
- Hluti af: Kárahnjúkavirkjun — austasti áfangi vatnsöflunar
- Ufsarstífla: 37 m há, í Jökulsá í Fljótsdal um 2 km neðan Eyjabakkafoss
- Ufsarlón: um 1 km²
- Kelduárlón: um 7,5 km² millilón, myndað með stíflum í Kelduá og þremur þverám
- Veituleið: veitugöng og skurðir í Ufsarlón, þaðan um Jökulsárgöng í aðrennslisgöng virkjunarinnar
- Formleg gangsetning: 16. október 2008
- Helstu verktakar: Arnarfell ehf. (fjórir samningar um Jökulsárveitu og Hraunaveitu), auk Suðurverks ehf. og Arnarverks ehf. — Landsvirkjun yfirtók verkin þegar Arnarfell hætti starfsemi
Hraunaveita
Staðsetning og tilgangur
Hraunaveita er austasti áfangi Kárahnjúkavirkjunar og safnar vatni af Hraunasvæðinu austan Jökulsár í Fljótsdal. Með henni lauk vatnsöflun stærstu virkjunar landsins.
Forsaga og aðdragandi
Frá upphafi var gert ráð fyrir að Kárahnjúkavirkjun nýtti bæði Jökulsá á Dal og Jökulsá í Fljótsdal ásamt þverám af Hraunum. Veitan var síðasti áfangi heildarverkefnisins sem hófst 2003.
Framkvæmdin
Jökulsá í Fljótsdal var stífluð um 2 km neðan Eyjabakkafoss með Ufsarstíflu, 37 m hárri, og myndaðist við það Ufsarlón, um 1 km². Vatni af Hraunum er safnað um millilónið Kelduárlón, um 7,5 km², sem myndað var með stíflum í Kelduá og þremur þverám þar sem Folavatn var áður. Þaðan rennur vatnið um veitugöng og skurði í Ufsarlón, og úr því um Jökulsárgöng sem sameinast aðrennslisgöngum virkjunarinnar undir Fljótsdalsheiði á leið í Fljótsdalsstöð.
Rekstur, endurbætur og staða í dag
Jökulsárveita og Hraunaveita voru formlega gangsettar 16. október 2008 og rann þá vatn úr Jökulsá í Fljótsdal og Kelduá í fyrsta sinn á hverfla Fljótsdalsstöðvar. Veitan hefur síðan verið órjúfanlegur hluti vatnsbúskapar virkjunarinnar.
Þýðing verkefnisins
Hraunaveita sýnir hvernig heilt vatnasvið er fléttað saman með lónum, skurðum og jarðgöngum í eitt kerfi. Gangakerfið sem hún tengist — um 72 km alls í Kárahnjúkaverkefninu — er umfangsmesta neðanjarðarkerfi landsins.
