Upplýsingar um veggöng

Kárahnjúkavirkjun

Staðsetning og tilgangur

Kárahnjúkavirkjun á hálendinu norðan Vatnajökuls er stærsta virkjun Íslands, 690 MW, og jafnframt umfangsmesta jarðgangaframkvæmd Íslandssögunnar: jarðgöng verkefnisins eru samtals um 72 km. Virkjunin var reist til að knýja álver Alcoa Fjarðaáls á Reyðarfirði.

Forsaga og aðdragandi

Verkefnið byggði á virkjun jökulánna Jökulsár á Dal og Jökulsár í Fljótsdal og var afar umdeilt vegna umhverfisáhrifa, einkum myndunar Hálslóns. Ítalska verktakafyrirtækið Impregilo átti lægsta boð í aðalverkið, um 44 milljarða króna, og voru samningar undirritaðir 15. mars 2003.

Framkvæmdin

Vatni úr Hálslóni og Ufsarlóni er veitt um aðskilin göng sem mætast undir miðri Fljótsdalsheiði í sameiginlegum aðrennslisgöngum; þessi gangaleið er alls um 40 km löng og um 90% hennar voru grafin með þremur TBM-heilborum — fyrsta stórfellda heilborun Íslandssögunnar. Stöðvarhúsið var sprengt inn í Valþjófsstaðafjall í Fljótsdal og hýsir sex Francis-hverfla á lóðréttum ásum; frárennslisgöng, um 1,3 km, skila vatninu í Jökulsá í Fljótsdal. Framkvæmdir stóðu frá 2003 og var stöðin komin í fullan rekstur 30. nóvember 2007.

Rekstur, endurbætur og staða í dag

Fljótsdalsstöð vinnur um 4.600 GWh á ári og ber uppi orkuafhendingu til Fjarðaáls. Heildarkostnaður framkvæmdarinnar nam um 133 milljörðum króna á verðlagi september 2007. Árið 2008 var Hraunaveita tekin í notkun og fullnaði hún vatnsöflun virkjunarinnar.

Þýðing verkefnisins

Fyrir íslenska jarðgangagerð er Kárahnjúkavirkjun vatnaskil: TBM-tæknin, umfangið og bergvinnslan á miklu dýpi færðu greinina á nýtt stig og margfölduðu gangalengd landsins á örfáum árum.